Zgodnie ze ustawami mającymi na celu ograniczenie zatorów płatniczych, wprowadzające m.in. ulgi na złe długi, dłużnik, który nie ureguluje zobowiązania przed upływem 90 dni od terminu płatności, ma obowiązek obniżyć kwotę podatku naliczonego oraz podstawę opodatkowania o wartość nieuregulowanego zobowiązania. Korekty tej dokonuje w rozliczeniu za okres, w którym upłynął termin 90 dni. Jednocześnie Wierzyciel, który nie otrzymał zapłaty ma prawo skorygować kwotę podatku należnego oraz podstawę opodatkowania o wartość nieuregulowanej należności. Korekty tej dokonuje w rozliczeniu za okres, w którym upłynął termin 90 dni.
Korekta kosztów związana z niezapłaconymi zobowiązaniami obsługiwana jest za pomocą okna Ewidencji Danych Podatkowych.
Więcej informacji – Ulga na złe długi (CIT) >>
Po uregulowaniu części lub całości rozrachunku zarówno Wierzyciel jak i Dłużnik są zobowiązani dokonać ponownej korekty kwoty podatku VAT oraz podstawy opodatkowania w rozliczeniu za okres, w którym została dokonana zapłata.
Konfiguracja obsługi ulgi na złe długi wykonywana jest w oknie Ustawienia (Ctrl+6) > Parametry stałe > Rejestry i konta VAT na zakładce Ulga na złe długi.
Typ dokumentu
Nowo tworzone firmy od wersji 2022 zawierają predefiniowane definicje dokumentów i rejestrów, które można wykorzystać do obsługi ulgi na złe długi VAT.
W grupie ustawień Typ dokumentu z rozwijanych list można wybrać typy dokumentów zakupu i sprzedaży obsługujących zmniejszenie i zwiększenie VAT.
Na poszczególnych listach wyświetlane są typy dokumentów korygujących przypisanych do rejestrów: 1.rejestr Zakup, rodzaj Zmniejszenie VAT z tytułu niezapłaconych zobowiązań, 2.rejestr Zakup, rodzaj Zwiększenie VAT z tytułu zapłaconych zobowiązań, 3.rejestr Sprzedaż, rodzaj Zmniejszenie VAT z tytułu niezapłaconych należności, 4.rejestr Sprzedaż, rodzaj Zwiększenie VAT z tytułu zapłaconych należności.
Definiowanie rejestrów VAT dla dokumentów zakupu Nowo tworzone firmy od wersji 2022 zawierają definicje rejestrów, które można wykorzystać do obsługi ulgi na złe długi VAT: Ulga na złe długi sprzedaż zmniejszenie, Ulga na złe długi sprzedaż zwiększenie, Ulga na złe długi zakup zmniejszenie, Ulga na złe długi zakup zwiększenie.
Dla potrzeb ewidencji w księgach rachunkowych faktu dokonania korekty zmniejszającej kwotę podatku naliczonego należy zdefiniować specjalny rejestr VAT np.: 
Rejestr rodzaju Zmniejszenie VAT z tytułu niezapłaconych zobowiązań wykazywany będzie na deklaracji VAT-7 w pozycji Korekta podatku naliczonego, o której mowa w art. 89b ust.1 ustawy.
Do rejestracji korekty zwiększającej podatek naliczony należy zdefiniować specjalny rejestr VAT np.: 
Rejestr rodzaju Zwiększenie VAT z tytułu zapłaconych zobowiązań wykazywany będzie na deklaracji VAT-7 w pozycji Korekta podatku naliczonego, o której mowa w art. 89b ust.4 ustawy.
Tak zdefiniowane rejestry można użyć w definicji dokumentów: faktur korygujących zakup i rachunków korygujących zakup.
Definiowanie rejestrów VAT dla dokumentów sprzedaży
Nowo tworzone firmy od wersji 2022 zawierają definicje dokumentów, które można wykorzystać do obsługi ulgi na złe długi VAT: Ulga na złe długi sprzedaż zmniejszenie (USZM), Ulga na złe długi sprzedaż zwiększenie (USZW), Ulga na złe długi zakup zmniejszenie (UZZM), Ulga na złe długi zakup zwiększenie (UZZW).
Dla potrzeb ewidencji w księgach rachunkowych faktu dokonania korekty podatku należnego nie ma konieczności definiowana specjalnych rejestrów VAT. Można skorzystać z tych samych, w których rejestrowane są wystawiane faktury sprzedaży oraz ich korekty. Można też dla łatwiejszej kontroli zdefiniować dodatkowe rejestry VAT, jak na poniższych rysunkach:   Tak zdefiniowane rejestry można użyć w definicji dokumentów: faktur korygujących sprzedaż i rachunków korygujących sprzedaż.
Konta korekty VAT W grupie ustawień Konta korekty VAT należy wprowadzić konta księgowe, na których księgowany będzie VAT należny, VAT naliczony oraz Przeksięgowanie VAT. Konta można wpisać z klawiatury lub kliknąć przycisk
Metoda korekty Ustawienie Metoda korekty określa jakie storno będzie stosowane w dokumentach korekty.
Pozostałe W polu Liczba dni przeterminowanych możesz określić czas, od którego płatności uważane są za przeterminowane w kontekście ulgi na złe długi. |
otwierający okno planu kont, w którym należy wybrać konto i zatwierdzić przyciskiem Automatyzacja obsługi ulgi na złe długi dostępna jest w oknie Deklaracje (Ctrl+8) > Ulga na złe długi > VAT.
W oknie tym wyświetlane są przeterminowane należności i zobowiązania dla wybranego okresu rozliczeniowego. Aby utworzyć dokument korygujący przeterminowane należności lub zobowiązania wybierz z listy dokument z przeterminowaną płatnością i kliknij przycisk Generuj. Program automatycznie utworzy dokument korygujący.
Jeśli do skorygowanych przeterminowanych płatności istnieją rozliczenia to będą one widoczne na liście do skorygowania na plus. Ponownie odpowiedni dokument korygujący można utworzyć klikając przycisk Generuj.
Śledzenie dokumentów korekty i ulgi Na liście dokumentów w kolumnie K wyświetlana jest informacja o utworzonych dokumentach korekty i ulgi.
Oznaczane są one następująco: •K - oznacza, że dla danego dokumentu istnieje dokument korekty. •U - oznacza, że dla danego dokumentu istnieje dokument korekty z tytułu ulgi na złe długi.
Aby podejrzeć istniejące dla danego dokumentu: •Kliknij prawym przyciskiem myszy na ikonie w kolumnie K. •W menu podręcznym będą widoczne numery dokumentów korekt. Kliknij numer dokumentu w menu aby otworzyć jego podgląd. |
Parametry deklaracji Przed przygotowaniem deklaracji VAT-7, VAT-7D lub VAT-7K sprawdź ustawienia parametrów wyliczania deklaracji w oknie Deklaracje (Ctrl+8) > Ustawienia > Parametry deklaracji.
Ustawienia związane z obsługą ulgi na złe długi to: •Sposób pobierania danych dla załącznika VAT-ZD – określa czy załącznik VAT-ZD będzie wypełniany automatycznie przez program czy też ręcznie przez użytkownika. W przypadku wypełniania automatycznego, na załączniku VAT-ZD wprowadzone zostaną dokumenty sprzedaży z rejestrami: Zmniejszenie VAT z tytułu niezapłaconych należności oraz Zwiększenie VAT z tytułu zapłaconych należności. •Wyświetl ostrzeżenie o nie wygenerowaniu dokumentów dla załącznika VAT-ZD – ustawienie określa czy program ma sprawdzać przed przygotowaniem deklaracji VAT, stan przeterminowanych należności i zobowiązań. W przypadku wykrycia braku dokumentów korygujących program zaproponuje przejście do okna Ulga na złe długi.
Przygotowanie deklaracji - tryb automatyczny Deklaracja VAT-ZD jest dostępna wyłącznie w kontekście deklaracji VAT-7, VAT-7D lub VAT-7K. Aby ją wypełnić, należy utworzyć deklarację VAT-7. Jeśli istnieją korekty VAT i ustawione zostało automatyczne wypełnianie załącznika VAT-ZD pole Zawiadomienie o skorygowaniu podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego (VAT-ZD) zostanie automatycznie zaznaczone. A po wejściu do załącznika będzie on już wypełniony.
Przygotowanie deklaracji – tryb ręczny Deklaracja VAT-ZD jest dostępna wyłącznie w kontekście deklaracji VAT-7, VAT-7D lub VAT-7K. Aby ją wypełnić, należy utworzyć deklarację VAT-7. Następnie w polu Zawiadomienie o skorygowaniu podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego (VAT-ZD) tej deklaracji należy zaznaczyć opcję Tak. Po zaznaczeniu tej opcji w lewym dolnym rogu pojawi się przycisk Załączniki z opcją wyboru VAT-ZD.
Po wybraniu opcji VAT-ZD zostanie wyświetlone okno tej deklaracji, gdzie należy uzupełnić dane dłużnika oraz niezapłaconej faktury. Dane dłużnika oraz niezapłaconej faktury można uzupełnić wpisując je ręcznie lub pobrać z kartoteki Rozrachunki. Aby pobrać je z kartoteki Rozrachunki, należy wybrać z menu Operacje opcję Pobierz dane dla VAT-ZD.
Po wyświetleniu okna kartoteki Rozrachunki należy wskazać należności, które maja zostać uwzględnione w deklaracji VAT-ZD i wybrać opcję Użyj.
Po przeniesieniu danych kontrahenta oraz faktury, należy bezpośrednio w deklaracji VAT-ZD uzupełnić kwotę korekty podstawy opodatkowania oraz kwotę korekty podatku należnego.
Po zapisaniu zmian, załącznik VAT-ZD będzie automatycznie drukowany wraz z deklaracją VAT-7. A jeśli deklaracja jest składana w formie elektronicznej, automatycznie zostanie wysłany wraz z deklaracją VAT-7. |
Uwagi
W sytuacji, dokonania korekty zwiększającej wartość ("in plus") istniejącego zobowiązania, standardowe wprowadzenie dokumentu Faktury Korygującej Zakupu (FKZ) nie zainicjuje automatycznego procesu rozliczenia ulgi dla tej zwiększonej kwoty w taki sam sposób, jak dla nowej, odrębnej faktury.
Aby zapewnić prawidłowe rozliczenie "ulgi na złe długi" przez program dla kwoty wynikającej z korekty "in plus" zobowiązania, która ma być traktowana jako nowe, nieuregulowane zobowiązanie, sugerujemy następujące postępowanie:
1.Ręczne wprowadzenie dokumentu "Ulgi na złe długi":
oWymaga to samodzielnego udokumentowania korekty VAT naliczonego, która związana jest z nieuregulowaną częścią zobowiązania wynikającą z korekty "in plus".
2.Wprowadzenie korekty "in plus" jako nowej Faktury VAT Zakupu (FVZ) – dla automatyzacji:
oZamiast rejestrować dokument jako Fakturę Korygującą Zakupu (FKZ), należy wprowadzić kwotę zwiększenia zobowiązania jako nową, odrębną Fakturę VAT Zakupu (FVZ). Program potraktuje ten dokument FVZ jako całkowicie nową transakcję zakupu i jeśli nie zostanie uregulowana w terminie (standardowo 90 dni od terminu płatności), system automatycznie uwzględni ją w mechanizmie "ulgi na złe długi" po stronie dłużnika (tj. umożliwi/wymusi korektę odliczonego podatku VAT).